Realno je pričati da je pre 20 godina bilo sve drugačije. Iako turbo-folk uopšte neće biti predmet ovakve analize, može se reći da je Srbija zahvaljujući “pozajmljivanju” melodija iz Grčke, Bugarske, Turske i ostalih balkanskih zemalja dobila osnovu za kreaciju sopstvene muzičke scene u domenu pop-folk muzike koja je danas tolikom merom zavladala na TV stanicama u Srbiji da su danas granice između muzičkih žanrova skoro pa izbrisane.

Pre 20 godina se znalo šta je pop, šta turbo-folk, šta rok, šta nešto četvrto. Rok muzikom smo se već bavili, a u ovom tekstu donosimo drugih 10 albuma koji su obeležili popularnu muziku u našoj zemlji pre 20 godina. Ovaj put donosimo svega i svačega – i plesnog ritma, i repa, i „lakih nota“… A što se izvođača tiče, u narednih par redova će biti prisutni izvođači iz Srbije i Hrvatske koji su tih devedesetih godina počinjali karijere. Bilo je teško izdvojiti drugu desetorku budući da je tada bilo dosta mladih pevača koji su brzinskim putem osvojili publiku, ali, evo koga smo sve za vas odabrali.

Ella B – Ella B 1997. (aka Ajkula)

Brankica Buljovčić, poznatija u širem narodu kao Ella B, te 1997. godine pojavila se na sceni sa albumom sa kojeg su se izdvojile danas zaboravljene pesme “Daće nebo” i “Neću s tobom novu laž” kao i dve ultimativno tražene pesme na nostalgičnim žurkama – “Ajkula” i “Drugarice”.

Svojim pesmama je najpre uspela da osvoji tinejdž populaciju, a potom i one odrasle, a ljubav je bio glavni motiv svih pesama sa albuma kroz različite dimenzije – prevara, raskid, preispitivanje emotivnog odnosa. U nekim pesmama izražava simpatiju, ili, u pesmi “Drugarice”, poručuje prijateljici da niko osim nje ne sme da se petlja sa njenim dečkom. U svakoj od deset pesama sa albuma su se svi mogli pronaći, pa su zato ljubavne teme bile malo razbacane tako da svako može pronaći idealnu situaciju za sebe. To su bile tada i uobičajene teme tinejdžerskih pesama u svetu.

DLZ (Dobar Loš Zao) – Kada Sanjaš

Vođa grupe Predrag Popović – Pop je u današnje vreme prepoznatljiv kao jedan od najpopularnijih radijskih voditelja u Srbiji zahvaljujući tome što na talasima „TDI“ radija vodi najslušanije emisije na toj radio-stanici, a pre 20 godina je bio poznat kao vođa dens grupe nazvane po kultnom kaubojcu „Dobar Loš Zao“ u kojoj su jedini pravi „recitatori“ bili muški članovi grupe, dok ženski članovi nisu pevali, nego samo otvarali usta na glasove školovanih pevačica. Poznati su bili i po tome što su im se pesme odlikovale dozom duhovitosti koja se oslikavala kroz strofe pesama.

Posle uspešnog prvog albuma izdatog 1996. za „ZAM“ produkciju sa hitom „Žurka“ poznatom po refrenu „Baci sve sa sebe, igraj, igraj sve do jutra…“, 1997. su za tada novootvoreno diskografsko čedo televizije Pink „City Records“ objavili i svoj drugi album „Kada sanjaš“ koji je ostao upamćen po duhovitim pesmama „Imaćemo bebu“, „Niko nam više ne treba“, „Idemo na more“ i pesmom nazvanom po samom albumu. Zapažena je bila i nešto ozbiljnija pesma „Sama ostaću zauvek“ propraćena odličnim spotom u kom je prikazan život jednog bračnog para u kom se žena oseća uvređeno zbog toga što je njen muž zbog nasilničkog ispada završio u zatvoru, a ona je tim povodom odlučila da ga ostavi.

Energija – Malo Sutra

Ova grupa je poznata po tome što je u njoj karijeru započela danas popularna Ana Kokić, ali te 1997. ona još nije bila u planu vođe sastava Đorđa Anđelića – Džoa, nego je ženske vokale pevala Jelena Simić koja je u odnosu na Kokićku bila u drugom planu osim što je poznato da je ona kao gostujući član otpevala i prva dva albuma na kojima je Ana bila član uključujući i hit “Zašto moje suze teku sad”.

Diskografska kuća “Centroscena” je tada okupljala pod svojim krovom sva bitna imena dens scene u tadašnjoj SR Jugoslaviji, a za tu kuću su posle prvog albuma iz 1996, naredne godine objavili i drugi pod nazivom “Malo sutra”. Upamćen je po pesmama “Kiša” i “Ugasi svetla”. Kaseta i CD su bili odlično prodavani.

Belgrade Ghetto – Debil-P

U prošlom tekstu je spomenuto da je rep muzika u to vreme bila u punom procvatu u našoj zemlji, te su te godine izdanja u toj sferi muzike bila odlično prodavana. Nezavisna diskografska kuća “I.T.M.M” je u to vreme već imala uveliko otvoren prostor za izdanja rep muzike, a jedno od najpropraćenijih izdanja pod okriljem te kuće u toj godini su imala dvojica beogradskih klinaca Jovan Šatrić i Bojan Brukner okupljeni pod imenom “Belgrade Ghetto”.

Na sam vrh tadašnje rep scene izveo ih je tada popularni Dalibor Andonov – Gru koji je gostovao u najvećem hitu sa njihovog prvog albuma nazvanom “In Da Hood” u kojem je semplovan hit Džejmsa Brauna “I feel good”. Ovaj spot će ostati upamćen i po tome što su kao statisti učestvovali Nemanja Kojić – Kojot i buduća nada rep scene, danas popularni reper Ivan Ivanović poznatiji kao Juice. Iako im se predviđala blistava karijera, njihova slava se vrlo brzo i ugasila iako su do 2000. godine izdali još dva albuma.

Nina Badrić – Personality

I iz susedne Hrvatske je dolazilo dosta dobre muzike tada. Iako je danas poznata po energičnim i emotivnim baladama, u to vreme je negovala plesni ritam te bila prepoznatljiva po bržim pesmama.

Te 1997. godine je izbacila svoj drugi album koji je bio prekretnica u njenoj karijeri. Bio je poznat po pesmama bržeg ritma „Budi tu” i „Ja za ljubav neću moliti”, kao i po baladi „Ako odeš ti”. Zahvaljujući svom tadašnjem menadžeru Zoranu Škugoru se progurala i na inostrano tržište zahvaljujući obradi pesme „I’m so excited” koju je originalno snimila grupa „Pointer Sisters” i koja se takođe našla na albumu.

Minea – E pa neka

U Hrvatskoj je veliku popularnost uživala i vrcava pevačica Renata Končić koja se publici predstavljala pod umetničkim imenom Minea. Širu afirmaciju je stekla 1995. godine učestvujući sa pesmom „Good Boy” na popularnom festivalu „Dora” putem kojeg se birao hrvatski predstavnik na „Evroviziji”. Taman kada se činilo da će pasti u zaborav, iz tih kandži ju je izvukao popularni splitski hitmejker Tonči Huljić koji je potom preuzeo kontrolu nad njenom karijerom smatrajući da ima potencijala da bude velika zvezda. Da je ovakav spoj stvorio dobre rezultate, govori i činjenica da je 1996. godine pod njegovom producentskom palicom objavila album sa hitovima „Vrapci i komarci” i „Uberi ljubicu”.

Uspešnu saradnju sa Huljićem je nastavila i na albumu „E pa neka” iz 1997. godine, a sa albuma su se izdvojile naslovna numera i pesme „Lasta, lastavica”, duet sa Davorom Dragojevićem „Ako ovo je kraj”, dok je sa baladom „Magla” učestvovala ponovo na hrvatskom evrovizijskom festivalu „Dora”. Zanimljivo je da je kao izdavač albuma potpisana diskografska kuća „Orfej” koja je bila u vlasništvu Hrvatske radio-televizije.

Međutim, ona je kasnije pala u zaborav da bi staru popularnost obnovila 2014. godine, učešćem u hrvatskoj verziji šoua „Tvoje lice zvuči poznato”. Danas radi kao voditeljka na najgledanijoj tamošnjoj televiziji „Nova” gde radi zabavnu emisiju „In Magazin”.

Vanna – I to sam ja

Ivana Ranilović – Vrdoljak, kako glasi ime ove vrsne pevačice iz „lijepe njihove”, regionalnu popularnost stekla je kao članica dens grupe „Electro Team” poznate po regionalnom dens klasiku „Tek je 12 sati”. Dok je ova grupa bila na stvaralačkoj pauzi, Vanna je u želji da otkrije neke nove žanrove i snimi nešto drugačije te 1997. godine snimila svoj prvi solo album sa obradama svetskih kantri i džez standarda u pratnji grupa „Plava trava zaborava” i „Zagreb Jazz Portrait”. Pored tih pesama, mesto na albumu je našao i prepev Madonine pesme „You must love me” i to u originalnoj verziji na engleskom i hrvatska verzija “Da me voliš” urađene za potrebe hrvatske promocije filma „Evita” u kojem je Madona igrala glavnu ulogu.

Pesme su bile rađene za potrebe HRT-ovog televizijskog šoua nazvanog po samom albumu, a album je nagovestio i kraj rada popularnog E.T.-ja godinu dana kasnije budući da se prva postava tog tada popularnog dens sastava raspala godinu dana kasnije, a Vanna je time i zvanično prešla u solističke umetnike.

Petar Grašo – Mjesec iznad oblaka

Jedan Oliver Dragojević te 1997. godine dobio svog naslednika u vidu tada mladog pevača Petra Graša. Karijeru je započeo pišući pesme za spomenutog Olivera i Doris Dragović, da bi svoje prve solo hitove „Trebam nekoga” i “Od kada nije mi tu” snimio 1996. godine. 1997. godine je učestvovao na hrvatskom evrovizijskom izbornom festivalu „Dora” sa kompozicijom „Idi” gde je uprkos favorizovanju učešće završio na drugom mestu.

Svi ti spomenuti solo hitovi su mesto našli na njegovom prvom solo albumu „Mjesec iznad oblaka” koji je izašao u izdanju HRT-ove diskografske kuće „Orfej” za kojeg su, promenom politike izdavačke delatnosti, tokom 1997. i 1998. albume izdavali najveće zvezde hrvatske estrade. Slušane su bile i pesme „Ljubav sve pozlati” i „Nisan više s njom” u kojoj je gostovao košarkaš Dino Rađa. Album se prodao u rekordnih 110.000 primeraka što je do danas ostao najprodavaniji album nekog muškog izvođača u samostalnoj Hrvatskoj.

Saša Vasić – Bez imena

U Srbiju nas vraća još jedan tada popularni mladi pevač Saša Vasić koji je nakon timske delatnostim u grupama „O’Đila” i „Misija” odlučio te 1997. da se otisne u solo vode. Prvo se takmičio na Budvanskom festivalu sa pesmom „Jednom” koju je i komponovao, te je na tom festivalu dobio nagradu za najbolju interpretaciju što je označilo početak njegove uspešne karijere.

Krajem 1997. je izdao i debitanski album „Bez imena” koji je bio karakterističan po tome što je snimljen sa živim instrumentima čime se dosta razlikovao od tadašnjih pevača koji su albume tada snimali u skromnim studijskim uslovima. Pored pesme „Jednom”, izdvojile su se i još dve podjednako dobre balade „Život si mi dala ti” i „Što ljubav za sobom nosi” koje su obeležile ceo album. Vredi izdvojiti i dve pesme bržeg ritma koje su ostale u senci balada „Mrak” i „A gde si sada ti”.

Madame Piano – Predeli

Za kraj regularnog dela liste je sačuvana najunikatnija pevačica na listi koja je bila pretpoznatljiva po pesmama u kojima je kombinovala world music, džez i pop elemente – u pitanju je tada popularna Ljiljana Rančić (danas Nedeljković) poznata kao Madam Piano, koja je sve to publici ponudila na svom debitantskom albumu „Predeli” u izdanju „I.T.M.M.”-a (ITV Melomarket). Pesma „Bonito” je u to vreme bila veliki hit zahvaljujući neobičnom spoju afričke i latino muzike, dok je atmosferu irske muzike ponela bajkovita pesma „Galija” koju je uradila sa grupom „Orthodox Celts”, a koja se našla samo na kasetnoj verziji albuma. Popularna je bila i balada u džez maniru „Kao jutro”.


Bonus zvuci

Kažem regularni deo, jer su za kraj ove neobične liste sačuvana još dva izdanja iz domena rep muzike. Kategorija „Podmladak” zaslužuje da se ubace i dva bonus izdanja iz domena tog muzičkog žanra.

Ding Dong – Nema problema

Tada jedan od najjačih srpskih diskografa „I.T.M.M.” bio je prepoznatljiv po objavljivanju izdanja novije rok scene, uz manjak izdanja iz domena narodne, dens i pop muzike. U svoju bogatu listu objavljenih izdanja su u to vreme uvrstili i nekoliko rep izdanja, i po gašenju najstarijeg srpskog diskografa „Jugodiska” su dugo bili jedina kuća koja je objavljivala i izdanja iz domena rep muzike.

Jedno od tih izdanja u toj 1997. godini pod okriljem te kuće je bio debi album niškog rep sastava „Ding Dong” pod nazivom „Nema problema”. Ovaj album je doneo i njihove prve velike uspehe – pesme „Skini se”, „Luda igra” i „Pazi”.

187 – Tamna strana

Nešto kasnije se za izdavanje rep muzike opredelio i još jedan privatni diskograf „Centroscena” koji je do tada objavljivao izdanja pretežno iz domena dens muzike. Prvo takvo izdanje je bio album beogradskog trojca u sastavu Bane Kovačević, Marko Janković i Predrag Radosavljević okupljenim pod imenom „187”.

Četiri godine pre nego što su hitom “Nikada nećeš znati” stekli popularnost međ’ širim narodom, oni su te 1997. funkcionisali kao rep trio snimivši do 2001. u takvom maniru dva albuma rađena za određenu populaciju. U spotovima za pesme „Mačke” i „Kako me želiš” su publici pokazali imidž spotova kakav će obeležiti celu njihovu karijeru, a to je da u njihovom društvu uvek bude puno zgodnih devojaka.

Nastaviće se…


piše: Đorđe Vesković